Tactische drinkpauzes geven voetbal vleugje basketbal: 'Het nieuwe trainerschap'

De FIFA zal het misschien niet zo hebben bedoeld, maar de op dit WK ingevoerde drinkpauzes zijn voor trainers een onverwacht cadeautje. Ineens hebben ze de kans om halverwege een helft tactisch in te grijpen. Meteen weer afschaffen na dit WK, vindt basketbalcoach Marco van den Berg. "Een time-out werkt als een ventiel, de spanning ontsnapt. Juist daarin is voetbal uniek." Als basketbalcoach is hij bekend met het fenomeen time-out, in zijn sport een manier om bijvoorbeeld een run van de tegenstander te stoppen. Maar voor voetbal vindt Van den Berg het ongewenst dat zijn voetbalcollega's de drinkpauzes op die manier kunnen gebruiken. "Het is juist typisch voetbal dat je als trainer alleen maar in de rust iets kunt doen." Met de zogeheten hydration break halverwege een helft kwam de FIFA tegemoet aan de kritiek om de WK-duels midden op de dag bij hoge temperaturen te laten spelen. De voetballers kunnen even op adem komen en vocht 'bijtanken'. Dat tv-zenders in drie minuten reclames kunnen uitzenden, is vanuit een commercieel oogpunt een mooie bijvangst. Kluts kwijt Maar tasten de pauzes niet de aard van het voetbal aan? Bondscoach van de Zweden, Graham Potter, gebruikte tegen Nederland de eerste drinkpauze om zijn formatie tactisch anders neer te zetten. Aanvaller Alexander Isak ging verdedigend meer aan de linkerkant spelen en kreeg aanvallend een zwervende rol. Nederland was daarna de kluts helemaal kwijt. "De trainer krijgt door deze breaks een grotere rol, want ze hebben meer momenten waarop ze hun team kunnen instrueren", zegt NOS-analist Kenneth Perez. "Dit is een voorbeeld van het nieuwe trainerschap." Uitgerekend de Nederlandse bondscoach Koeman had voor het toernooi al geconstateerd dat de drinkpauzes een perfect moment zouden kunnen zijn om de boel op scherp te zetten. "Je kunt het op verschillende manieren in je voordeel gebruiken." En precies dat deed zijn Zweedse collega Potter. Van den Berg, die met Nijmegen en Groningen landskampioen en in het verleden bondscoach was, gruwelt ervan. "Voetbal is al ruim 160 jaar zeer succesvol als kijksport, dus moet je daar heel voorzichtig mee zijn. Hoe meer sturing van buitenaf, hoe minder spontaniteit. Ik zie de authenticiteit van het voetbal graag beschermd en de breaks in dat opzicht als onwenselijk." UEFA: 'Alleen drinkpauzes bij extreme temperaturen' Een woordvoerder van de UEFA heeft laten weten dat er tijdens het volgende Europese kampioenschap geen drinkpauzes worden ingelast, zoals dat nu gebeurt tijdens het WK. De UEFA volgt dan de eigen regels. Drinkpauzes worden alleen ingelast bij temperaturen vanaf 32 graden Celsius. Hij krijgt bijval van de Thomas Tuchel, bondscoach van Engeland. Ook volgens de Duitser veranderen de pauzes het karakter van het voetbal. "Het breekt de wedstrijd bijna in vier kwarten. Ik heb in het voetbal al eerder drinkpauzes meegemaakt als het echt heel warm was en nodig, maar die waren korter. Nu gebeurt het bij elk duel." Voor basketbalcoach Van den Berg is de gezondheid van de spelers de enige reden om wel drinkpauzes in te lassen, indien nodig. "Ik zit er dubbel in: als de gezondheid in het geding komt, dan moet je als organisatie ingrijpen en die grens wel trekken. Maar je wilt ook niet het typisch heroïsche van het voetbal ondermijnen. Voetbal heeft een eigen strijdbaar narratief. Het is spanning en die wordt vaak door één moment opgelost of versterkt."