Levensvatbaarheid vrouwenvoetbal op de tocht: 'Geen sprake meer van professioneel voetbal'

Terwijl de Oranjevrouwen plaatsing voor het WK voetbal niet meer in eigen hand hebben, heersen er ook bredere zorgen over het vrouwenvoetbal in Nederland. Volgens Sarina Wiegman staat de levensvatbaarheid zelfs op de tocht als er niet snel beleid wordt gemaakt voor de langere termijn. "Meerdere clubs hebben problemen met budgetten", aldus de bondscoach van Engeland tijdens de Eredivisie Awards twee weken geleden. "Ze beginnen met een goed budget, maar na twee of drie jaar krimpt het weer in. En dan kun je eigenlijk niet meer van professioneel voetbal spreken." Clubs in problemen FC Utrecht, een middenmoter in de eredivisie, heeft onlangs besloten om te bezuinigen op het vrouwenelftal en neemt afscheid van maar liefst negen speelsters. Ook verhuist de ploeg van het Utrechtse sportpark Zoudenbalch naar amateurclub VV De Meern. NAC Breda is gedegradeerd en moet eveneens fors besparen. Fortuna Sittard besloot vorig jaar al na drie seizoenen de stekker eruit te trekken, terwijl Telstar haar licentie aan het nieuwe Hera United overdroeg. Maar de Amsterdamse club is na één seizoen uit de eredivisie gedegradeerd. Zo oogt het Nederlandse vrouwenvoetbal fragiel, aldus Wiegman. Oud-voetballer en NOS-analyticus Leonne Stentler noemt de ontwikkelingen "extreem pijnlijk". "Het laat nog maar weer eens zien dat het vrouwenvoetbal afhankelijk is van iemand aan de directietafel die er echt in gelooft. Blijkbaar is dat niet het geval." 'Naïeve gedachte' Bronnen rond FC Utrecht stellen dat de wil er absoluut is om de schouders onder het vrouwenvoetbal te zetten. Maar er is door de club, met een begroting van 35 miljoen euro, de afgelopen drie jaar zo'n 5 miljoen geïnvesteerd in de vrouwentak zonder dat er een redelijke omzet werd gedraaid. "Break-even was het uitgangspunt en dat is geenszins gelukt", meldt een woordvoerder. Stentler: "Het is een naïeve gedachte van de clubs dat je even in een paar jaar break-even draait met een vrouwenploeg." "FC Utrecht kiest ervoor niet te stoppen met het vrouwenvoetbal, maar maakt wel bewuste keuzes", aldus de club in een schriftelijke reactie. Manager vrouwenvoetbal Marlou Peeters zegt daarin ook: "Als de kosten te hoog worden en de inkomsten te laag blijven, is bijsturen noodzakelijk." Remco Oversier, directeur van het gedegradeerde NAC, wijst ook naar stevige eisen die worden gesteld door de KNVB aan de accommodaties, lichtinstallaties en het aantal contractspelers volgend jaar van twaalf naar zestien. "Daar lopen clubs op leeg. Zeker als je de inkomsten (tickets, tv-gelden, sponsoring en commercie, red.) ertegenover zet, die zijn er vooralsnog nauwelijks." Toch wil Oversier ook een compliment maken aan de voetbalbond, die 100.000 euro subsidie per jaar biedt, als beloning voor de investering in vrouwenvoetbal. "Dat is echt een stimulans. Bovendien heeft de KNVB de licentie-eisen voor de eerste divisie eraf gehaald. Dus er wordt echt wel geluisterd en meegedacht." Focus op talent De KNVB laat weten begrip te hebben voor de bezwaren van clubs, maar ziet de licentie-eisen ook als een vereiste voor de duurzaamheid van het vrouwenvoetbal. "Om het niveau van het Nederlandse vrouwenvoetbal verder te kunnen verhogen, is het van belang dat speelsters zich fulltime op voetbal kunnen richten", aldus een woordvoerder. "Daarom werken we stap voor stap toe naar een omgeving waarin speelsters meer tijd, faciliteiten en ondersteuning krijgen om zich optimaal te ontwikkelen. Dat is essentieel." Volgens Oversier moet de focus meer op talentontwikkeling liggen. "De enige manier waarop er komende jaren geld verdiend kan worden aan vrouwenvoetbal is via transfers. Dus je kunt beter investeren in de opleiding van talenten en die dan goede contracten geven, in plaats van iedereen te voorzien van allemaal kleine contractjes." Het recordtransferbedrag in het vrouwenvoetbal staat inmiddels op naam van Grace Geyoro, die vorige zomer van Paris Saint-Germain naar London City Lionesses vertrok voor 1,65 miljoen euro. Engeland als voorbeeld Daar, in Engeland, gaan de ontwikkelingen snel, zo zien Stentler en Wiegman. Zo speelde Arsenal een seizoen geleden thuis gemiddeld voor minstens 20.000 mensen en wordt er in de Women's Super League nadrukkelijk naar een eigen fanbase gezocht. Sponsoren als Barclays en British Gas investeren flink in het Engelse vrouwenvoetbal. "Vroeger liep Nederland voor op Engeland, maar ze hebben ons ingehaald, met grotere budgetten, sponsoren, goede jeugdacademies en sterke marketing", zegt Soraya Verhoeve. De 28-jarige verdediger is één van de negen speelsters die moeten vertrekken bij FC Utrecht. Tijdens de laatste speelronde kwam de selectie op het veld met bedrukte shirts: "Wij passen niet in het budget". Aanvoerder Marthe Munsterman, die Utrecht ook moet verlaten, schreef op Instagram: "Door gebrek aan steun van de club en een minimaal budget is het velen van ons niet gegund om verder te bouwen." Verhoeve: "In praatprogramma's werd er over onze actie gezegd dat we evenveel willen verdienen als de mannen. Maar dat is niet waar. Dat is echt onzin. En ja, we leveren misschien op korte termijn niet veel op met vrouwenvoetbal, maar dat weten we toch ook wel?" "Vrouwenvoetbal is nu vaak een kostenpost voor clubs", zegt Marieke Visser, oprichter van de onafhankelijke vrouwenclub Hera. "Terwijl de potentie groot is voor de lange termijn. Ik hoop dat clubs het meer kunnen benaderen als groeimarkt, als een investering, zoals een start-up, die bovendien een nieuwe doelgroep aanspreekt. Dat kan echt waarde toevoegen aan je bestaande merk als club. Maar zoiets heeft tijd nodig." Oversier: "Het probleem van het vrouwenvoetbal is dat het - wereldwijd - steeds wordt vergeleken met het mannenvoetbal, terwijl het een opzichzelfstaande, beginnende sport is. NAC bestaat al sinds 1912, maar het vrouwenelftal pas sinds 2024. Dat kun je niet met elkaar vergelijken." "De waarde van vrouwenvoetbal gaat zoveel verder", zegt Verhoeve. "Denk aan inclusie, aan zichtbaarheid. We zijn een inspiratie voor de jonge generatie. Ik denk dat we die jonge meisjes en hun families nog meer bij het voetbal moeten betrekken. Fans kunnen heel dichtbij komen. Tickets zijn betaalbaar. Dan geloof ik dat we iets kunnen opbouwen in Nederland. Maar wat er nu gebeurt, is heel zonde." WK-kwalificatieduel Oranje live bij de NOS De Oranjevrouwen spelen op vanavond een thuiswedstrijd tegen Polen in de WK-kwalificatie, om 21.00 uur in Almelo. Het duel is live te volgen op NPO 3, via een stream en liveblog op NOS.nl en in de NOS-app en via NPO Radio 1.