Koeman bracht Oranje eerst terug aan de top en blonk daarna uit in voorzichtigheid

Ronald Koeman zat - in twee termijnen - 64 keer op de bank als bondscoach van het Nederlands elftal. Alleen Bob Glendenning staat boven hem met 87 interlands. Gisteren stapte Koeman op na het mislukte WK. In zijn eerste periode bracht hij Oranje terug naar de top, zijn tweede periode eindigde in bittere teleurstelling. Koemans eerste periode als bondscoach begon met een briefje. Een verfrommeld stukje papier in 2018 op het gras in Gelsenkirchen, met Virgil van Dijk als noodspits. Het briefje was opgekrabbeld door assistent Dwight Lodeweges en bleek de opmaat van een zinderende 2-2 tegen het ongenaakbaar geachte Duitsland. Die remise in de Nations League - na eerdere thuiszeges op Frankrijk en Duitsland - was de bevestiging. Oranje had onder Koeman weer kleur op de wangen na het missen van het EK van 2016 en het WK van 2018. Kater bij ochtendlicht Dinsdag, aan het einde van een lange Mexicaanse avond en uitschakeling door Marokko op het WK, lag er geen verfrommeld briefje op het veld in Monterrey. Ook was er geen euforie, alleen teleurstelling: weer ging het mis met strafschoppen. Zelfs Koeman, toch een van de beste strafschopnemers uit de geschiedenis van Oranje, kon verlenging van het nationale trauma niet voorkomen. Maar meer nog dan dat dreunde de kater van een voorzichtige speelwijze door in de Nederlandse huiskamers. In Koemans eerste termijn haalde Nederland de finale van de Nations League. Maar voor hij kon oogsten op het EK, was Koeman al vertrokken naar zijn oude liefde Barcelona. Toch kwam er een herkansing. Na het mislukte EK onder Frank de Boer en een nieuw WK-penaltytrauma onder Louis van Gaal kreeg Koeman een tweede kans. Die tweede periode begon in 2023 met een opvallende uitspraak. "Er waren bij het WK best momenten dat ik dacht: dit moet anders", vertelde hij bij zijn aantreden. Koeman als inspiratie voor Van Gaal Daarmee doelde hij op het systeem met vijf verdedigers dat Van Gaal had gehanteerd in Qatar, net als eerder bij het WK in Brazilië. Van Gaals inspiratie: het Feyenoord van Ronald Koeman. Als coach van Feyenoord koos Koeman in maart 2014 in een uitwedstrijd tegen FC Groningen plotseling voor een systeem met vijf verdedigers. Feyenoord won en Koeman bleef die speelwijze herhalen met een knappe tweede plaats tot gevolg. In zijn tweede periode als bondscoach koos Koeman echter rigoureus voor 4-3-3 en een enkele keer voor 3-4-3. Tot op het WK tegen Marokko. Niet voor niets zei Koeman na de uitschakeling tussen neus en lippen door: "Ik ben nooit een tegenstander geweest van vijf verdedigers". In tegenstelling tot Van Gaal is Koeman altijd een pragmatische trainer geweest. Geen systeemtrainer, eerder een tacticus met een natuurlijke neiging tot defensieve zekerheid. En daar kun je ver mee komen. Halve finale EK Zesendertig jaar nadat hij zelf met Oranje de Europese titel (en met PSV de Europa Cup I) had veroverd, loodste hij Oranje twee jaar geleden op Duitse grond naar de halve finales van het EK. Hij hield vast aan de door hem gevormde vaste kern uit zijn eerste periode: Van Dijk achterin, Frenkie de Jong op het middenveld en voorin de regelmatig bekritiseerde Memphis Depay. Het spel was niet altijd goed. Onderweg was Oranje zelfs van de mat geveegd door het modern en fris ogende Oostenrijk. Dat bleek een blessing in disguise, want mede dankzij een gunstige loting stond hij daar toch maar mooi in Dortmund tegen Engeland. En bijna had Koemans Oranje ook de finale gehaald, maar vlak voor tijd schoot invaller Ollie Watson de Nederlandse droom aan diggelen. Toch was er na dat EK lof voor de aanvallende intenties van Oranje. Daar had Joey Veerman niks aan. Hij was dat EK niet op zijn best geweest en Koeman verloor het vertrouwen in de creatieve Volendammer. Tussen die twee kwam het niet meer goed. Hoop in Oranje-harten Tijjani Reijnders stond naast De Jong en Justin Kluivert op het middenveld toen Oranje in 2025 in het Nations League-tweeluik met Spanje de Nederlandse voetbalharten injecteerde met een flinke dosis hoop. Met De Jong en Ryan Gravenberch zou hij dit WK een middenveldtrio van wereldklasse vormen, dat werd vooraf gedacht. Bekijk hieronder de samenvattingen van de Nations League-duels met Spanje: Uitgerekend in de eerste alles-of-niets-wedstrijd van het WK werd Reijnders slachtoffer van een veelbesproken systeemwissel. Uit angst voor de kracht van de Marokkanen ontmantelde Koeman zijn middenveld ten gunste van een vijfde verdediger. Bijna pakte die gok nog goed uit, maar weer lukte het in zijn tweede termijn niet om een overwinning tegen een topland over de streep te trekken. Briefje En dus herinneren we de periode-Koeman aan die halve finale van het EK in Dortmund, de 5-1 dit WK tegen Zweden of de 2-2 tegen Duitsland in Hamburg, de wedstrijd van het briefje. Maar ook denken we aan voorzichtigheid. Koemans opvolger zal durf moeten terugbrengen bij Oranje. In september hopen de Oranje-fans de eerste contouren van een nieuwe Oranje te zien in Amsterdam in de Nations League tegen Duitsland, dat ook een nieuwe wind te wachten staat. De naam van de nieuwe bondscoach staat vast al ergens op een briefje.